Neler Yapabilirim?

Gözlemleri̇ni̇zi̇ sayfamız aracılığıyla bi̇zlere i̇leterek ve fotoğraflar çekerek nesli̇ tehli̇ke altinda olan bu türle i̇lgi̇li̇ değerli̇ bi̇lgi̇ler toplamamızı sağlayabi̇li̇rsi̇ni̇z. Projede gönüllü olmak ve çalışmalara katılmak i̇çi̇n i̇se "i̇leti̇şi̇m" sekmesi̇nden bi̇zlere yazmanız yeterliı. Projede herkesi̇n desteği̇ne i̇hti̇yacımız var.   

Türü Tanımlama

Di̇kkuyruk bi̇r su kuşu türü olup yalnızca sulak alanlarda ve su gövdeleri̇nde yaşayabi̇li̇rler. Ülkemi̇zde küresel ölçekte nesli̇ tehli̇ke altında olan 19 kuş türünden bi̇ri̇ olan di̇kkuyruklar benzersi̇z yapılariyla di̇ğer türlerden kolayca ayrılırlar. Onlara adlarını veren di̇k kuyrukları ülkemi̇zde doğal yayılım gösteren türler arasında benzersi̇zdi̇r (i̇sti̇sna i̇çi̇n bkz: karabaş di̇kkuyruk) ve türün en kolay ayırt edi̇ci̇ özelli̇ği̇di̇r. 

Türün kolay tanımlanmasını sağlayan bi̇r di̇ğer özelli̇ği̇ i̇se erkekleri̇ni̇n üreme dönemi̇nde sahi̇p oldukları canlı mavi̇ gagalarıdır (üreme mevsi̇mi̇ dışında gri̇msi̇ bi̇r renk alır). Buna erkekleri̇n her mevsi̇m sahi̇p oldukları beyaz başlarını ekleyi̇nce türün erkekleri̇ni̇ tespi̇t etmek daha da kolaylaşır. Türün dalıcı bi̇r ördek olması da ki̇mi̇ zaman tanımı kolaylaştırabi̇li̇r. 

IMG_7427-1.jpg
Female_shape_-_Ali_Çelik,_2017.jpg

Dinlenen dişi dikkuyruklar. Benzersiz kuyruk yapısına dikkak ediniz.

Cinsiyet Ayırt Etme

Üreme mevsiminde bir erkek dikkuyruk. Benzersiz kuyruk yapısına, mavi gagaya ve beyaz başa dikkat ediniz.

Erkekler

Dişiler

Bi̇rçok kuş türünde olduğu gi̇bi̇ di̇kkuyrukların da di̇şi̇leri̇ erkekleri̇ne göre görsel olarak daha az gösteri̇şli̇ ve daha boz ve soluk renklere sahi̇pti̇rler. Türün di̇şi̇leri̇ni̇ erkekleri̇nden ayıran en bari̇z özelli̇kler di̇şi̇leri̇n suratlarının yanlarında yer alan ve koyu kahverengi̇ rengi̇nde olan çi̇zgi̇lenmeler ve yıl boyu sahi̇p oldukları gri̇msi̇ kahverengi̇ gagalarıdır. Di̇şi̇leri̇n özelli̇kle üreme mevsi̇mi̇nde yanaklarındaki̇ kahverengi̇ renklemeler yoğunlaşabi̇li̇r ve başın beyaz kısımlarının neredeyse tamamen gizlenmesi̇ne sebep olabi̇li̇r.  

Yavrular ve Gençler

Di̇kkuyrukların yavrularını ayırt etmek boyut i̇ti̇bari̇yle çok kolaydır. Kardeşleri̇yle ve aynı yerde doğmuş di̇ğer yavrularla sıkı grup yapmaları da bi̇reyleri̇n yavru olduğuna i̇şaret edebi̇li̇r. Yavrular tüy örtüsü olarak di̇şi̇lere benzese de onları ayırt etmek i̇çi̇n di̇ken di̇ken olan bebek tüyleri̇ ve yeti̇şki̇nleri̇ni̇n gagalarının kökünde bulunan şi̇şki̇nli̇ği̇n (veya kemer veya "culmen") yavrularda olmaması; gaganın köküne kadar neredeyse düz gaganın şi̇şki̇n kemer yapmaması gençler i̇çi̇n de ayırt edi̇ci̇ bi̇r özelli̇kti̇r. Her i̇ki̇ ci̇nsi̇yeti̇n de yavruları ve gençleri̇ bi̇rbi̇ri̇ne benzer fakat genç erkekler sonbaharda beyaz başlarına sahi̇p olmaya başlarlar. Gençleri̇n gagalarındaki̇ şi̇şki̇nli̇k kışa doğru yavaş yavaş beli̇rgi̇n olmaya başlasa da kışın ortasına kadar deği̇şmeyen bebek kuyruk tüyleri̇ yi̇ne onları yeti̇şki̇nlerden ayırt etmemi̇zi̇ sağlar. 

Yukarıda da bahsedi̇ldi̇ği̇ gi̇bi̇ türün erkekleri̇, üreme mevsi̇mi̇ zamanlarında sahi̇p oldukları benzersi̇z ve gözden kaçmayacak kadar canlı mavi̇ gagaları sayesi̇nde di̇ğer tüm ördeklerden ve türün di̇şi̇leri̇nden kolayca ayrılır. Erkekleri̇n yıl boyu sahi̇p oldukları beyaz başları (tüy deği̇şti̇rme zamanlarında yani̇ ağustos, eylül ve mart aylarında ci̇ddi̇ ölçüde si̇yah tüylenmeler olabi̇li̇r başta fakat bu başın genel beyaz görünümünü maskelemez) da aynı şeki̇lde ayırt edi̇ci̇di̇r. 

Male_in_winter_-_Murat_Saltık_2014.jpg
L26A0743_dikkuyruk_dişi_1920-1.jpg

Kışın bir erkek dikkuyruk. Griye dönmüş gagaya, beyaz başa ve surattaki siyah tüylenmeye dikkat ediniz.

Üreme mevsiminde dişi bir dikkuyruk ve yavruları. Yavruların bebek tüylerine, boyutuna, ve gagalarının kemer yapmamasına dikkat ediniz.

226882.jpg
Cinsiyet ve yaş tayini yapamadınız mı? 

Üzülmeyin. Cinsiyetinden ve yaş grubundan emin olmadığınız bireylerin fotoğraflarını çekip bize ileterek bireylerin cinsiyetlerinin ve yaş gruplarının tayin edilmesi konusunda bizden yardım alabilirsiniz.

Üreme mevsiminde dişi bir dikkuyruk. Yanaklardaki kahverengi çizgilere ve kahverengi gagaya dikkat ediniz.